Propaganda

images

Foto komt nog, de fotograaf is op vakantie.

In het  vorige blog heb ik uitleg gegeven over wat ‘Angst zaaien’ is en de functie ervan. In dit blog wil ik uitleggen hoe dit word gedaan en welke technieken er worden gebruikt. Ik heb weinig verstand van politiek, wat ik jammer vind, ik vind het heel interessant maar ik kan veel politiek termen en begrippen moeilijk onthouden en debatteren met mensen die eigenlijk niet zo heel veel zeggen drives me crazy.

Toch vind ik het heel belangrijk om uitleg te geven over dit onderwerp. Waarom? Omdat het je leert relativeren, kritisch te denken, vragen te stellen en berichtgeving in perspectief te zien. Toen ik me in Propaganda voering ging verdiepen ebde er heel veel angst weg. Ik trapte niet zomaar meer in de val van het Angst zaaien!

Wat is Propaganda? (PG)

Propaganda is een unieke manier/techniek om anderen te overtuigen van een idee of overtuiging. De PG is bedacht door 1 of een kleine groep mensen met als uitgangspunt, gedachte of gedrag, van de grote massa te beïnvloeden.

PG zal NOOIT 2 kanten van een situatie laten zien. Alleen het gedeelte wat in het voordeel werkt van de kleine groep propagandisten. Zij zullen proberen deze eenzijdige berichtgeving als de ‘absolute waarheid’ neer te zetten.

‘If you tell a lie big enough and you keep repeating it, people will eventually come to believe it‘ – Joseph Goebbels- (minister van PG in de nazi partij van Hitler) is de grondlegger van PG.

Goede PG heeft de kracht een persoon over te halen voor een bepaald idee of overtuiging, zelfs als de persoon het er niet helemaal mee eens is! Dit maakt PG, naar mijn idee, heel gevaarlijk. Hoe filter je wijsheid van PG?

In 1622 werd het woord PG voor het eerst gebruikt, het spel dat een kleine minderheid de grote massa wil overhalen tot bepaalde overtuigingen is al heel oud. Het verschil met moderne PG is dat het nu razend snel verspreid kan worden door:

  • Radio
  • Televisie
  • Kranten
  • Social media
  • Entertainment

Vaak gebeurt het  dat de propagandist een feit neemt en deze vervolgens geheel in zijn/haar eigen voordeel uitlegt. De feiten zullen wel kloppen, dus is er niet direct sprake van een leugen, maar de uitleg is nooit objectief!

PG haalt de angst weg, veroorzaakt door irrationele en heftige gedachtes en angsten. PG geeft een korte en begrijpelijke uitleg over de wereld waarin je leeft. Het geeft je een gevoel van:

WOW, ik begrijp de wereld!’ 

De uitleg staat vaak ver van de waarheid, maar het geeft voldoening. Het geeft je de sleutel waarmee je alle deuren kan openen en alles verklaard kan worden. -Jaques Ellul-

Het gevaar van Propaganda

PG moedigt je niet aan om voor jezelf te denken. Het zet je niet aan tot onderzoek. Je ziet/hoort een zogenaamd geleerd persoon constant dezelfde boodschap herhalen. Je neemt aan dat de persoon verstand heeft van waar hij/zij het over heeft. Dus tja, waarom zou je zelf op onderzoek uit gaan? Wat je niet weet is door wie de persoon betaald word.

Herkennen van Propaganda

Het herkennen van PG is eigenlijk heel makkelijk:

  • Je zoekt minimaal 10 verschillende nieuwsbronnen. Dit kan zijn: de krant (wel een paar verschillende kranten) de tv (verschillende zenders) het internet (ook hier weer verschillende bronnen)
  • Je pakt een pen en papier en gaat bij elke bron noteren
  • Welke woorden worden het meeste herhaald
  • Wat benoemen ze als ‘feiten’
  • Maken ze gebruik van suggestieve woorden?
  • Wat zijn de ‘trendy topics’ ?

Betekenis: Suggestief woordgebruik zijn woorden of zinnen die een positieve of negatieve associatie oproepen of die de vooronderstellingen en verwachtingen manipuleren die altijd in communicatie aanwezig zijn. Suggestief woordgebruik haalt zijn kracht uit de alternatieve of bijkomende betekenis van wat er gezegd word. Suggestief woordgebruik beïnvloed overtuigingen of houdingen zonder argumenten te gebruiken.

Nog een paar zaken om op te letten:

  • Wat is de doelgroep die de nieuwsbron wil bereiken?
  • Wat voor reclames komen er tussen door?
  • Voor welke doelgroep zijn de reclames?
  • Wie is de eigenaar van de nieuwsbron?
  • Waar investeert de eigenaar van de nieuwsbron in? of komt de profit vandaan? (nieuws is namelijk big business!)
  • Waar baseren de nieuws bronnen de ‘feiten’ op? Hebben ze het van 1 persoon die ter plaatse was of zijn het erkende statistieken?
  • Door wie zijn de statistieken gemaakt?

Propaganda technieken

Wat zijn manieren om de PG zo effectief mogelijk te verspreiden? Hier hebben sociologen en social engeneers heel hard over nagedacht. Zij weten hoe een maatschappij werkt en hoe zij op grote schaal op PG zullen reageren.

  • Een verklaring van een bekend persoon dat hij/zij iets (het product of idee waarvoor de PG promoot wordt maar dat zeggen ze niet natuurlijk!) ook gedaan hebben en dat ze daar veel baat bij hebben gehad en dat het goed bevallen is.
  • Herhaling, herhaling, herhaling, herhaal iets 10.000x en de grote massa gaat het op den duur ook geloven.
  • De bandwagon, kom aan boord! Anderen hebben het ook gedaan!
  • Koppel je PG aan iets leuks, een goed gevoel/emotie of hip product.
  • Verwijs naar een expert, wetenschapper, beroemdheid of politicus van hen wordt vaak automatisch aangenomen dat zij er verstand van zullen hebben.
  • Geef de underdog een gekke bijnaam naam of bespot deze zodat mensen een afkeer krijgen tegen deze persoon.
  • Inspelen op schuld of overlevingsgevoelens.

Propaganda hoeft niet per definitie slecht te zijn. Als je bepaalde berichten veelvoudig blijft horen en je merkt dat je aan jezelf of je gevoel van veiligheid gaat twijfelen doe dan even een check bij jezelf. Moedig jezelf aan om op onderzoek uit te gaan en je eigen mening en argumenten te vormen.

‘Denk voor jezelf!’