Vervreemden van jezelf

Rabia-Vervreemding

 

Wat is ‘vervreemding’ precies?

  • Vervreemding is het niet meer in balans zijn met je authentieke zelf

Wat is houdt dat in ‘je authentieke zelf’?

  • je authentieke zelf ben jij in je puurste vorm “IK BEN

Wanneer je je in je persoonlijke keuzes laat leiden door anderen, angsten, onzekerheid, onveiligheid of woede dan ben je niet meer trouw aan jezelf dan handel je niet meer vanuit het gevoel ‘wat wil IK en wat is goed voor MIJ’?

Met als resultaat dat je niet meer weet wie je zelf bent en wat daadwerkelijk goed is voor JOU!

Vervreemden van jezelf brengt ernstige geestelijke en fysieke (negatieve) consequenties met zich mee en kan resulteren tot het ontwikkelen van een persoonlijkheid die heel ver staat van je authentieke zelf.

Hoe ontstaat ‘vervreemding’ precies?

Nogmaals, ik ben geen wetenschapper of psycholoog dit zijn mijn persoonlijke bevindingen. Om bij deze bevindingen te komen heb ik wel veel gelezen en geleerd over het vervreemdingsproces en trauma’s. Ik ga het in mijn eigen woorden proberen uit te leggen. Laten we beginnen bij trauma’s.

Wat is een ‘trauma’ precies?

  • Een trauma is geestelijk, fysiek, zintuiglijk of verbaal ervaren letsel die een zodanig grote impact hebben op een persoon dat hij/zij belemmerd wordt in zijn/haar functioneren.

Iedereen reageert weer anders op een trauma en wat voor de een traumatiserend is hoeft dat niet te zijn bij een ander.  ‘Draagkracht’ en ‘ Karakter’ de een kan meer hebben dan de ander. Ook verschilt het per persoon wat hij/zij als gevaar beschouwd.

Hoe reageert een persoon meestal op een trauma?

Ook dit verschilt enorm, ik denk persoonlijk dat de reacties in 4 verschillende categorieën ingedeeld kunnen worden:

  • Fight
  • Flight
  • Freeze
  • Dissociatie

Fight

Een onmiddellijke (fysieke) reactie als er zich gevaar of een mogelijke traumatische ervaring voordoet. Je lichaam maakt voor zichzelf, in een fractie van een seconde, een inschatting of je het gevaar gaat bevechten of niet.

Flight

Zelfde reactie als het boven genoemde alleen besluit hier je lichaam het gevaar niet te bevechten maar om te vluchten en veiligheid te zoeken.

Freeze

Een (fysieke) reactie waarbij je lichaam besluit niet te vluchten of te vechten. Het lichaam verstijft. Je maakt wat er om je heen gebeurd vaak helder mee. Je ziet het gevaar, je wilt reageren maar je lichaam werkt niet mee.

Dissociatie

Ook wel splitsing van lichaam en geest genoemd. Tibetaanse monniken en yogi’s zijn meesters in dissociatie, zij hebben geleerd om het lichaam en de ziel te splitsen. Door dit te doen waren ze in staat om bijvoorbeeld over hete kooltjes te lopen of zo diep in trance te gaan bij het mediteren dat het bijna leek alsof ze dood waren.Bij trauma’s, van welke aard dan ook, gebeurt dit ook heel vaak. Feitelijk ben je jezelf, net als die yogi’s, aan het scheiden van je pijn.

Dissociatie is een beschermingsmechanisme van het lichaam. Het gevaar wat je ervaarde was zo traumatisch of deed zo erg veel pijn dat de geest (de authentieke jij) je in veiligheid wilde brengen. Je lichaam is fysiek nog aanwezig maar je geest is in veiligheid gebracht ergens in je hoofd. In je dissociatie hoor je vaak niemand meer en kan aanraking een schrik reactie veroorzaken.

Maar ja, voor hoe lang houd je dit vol? Hoe lang lukt het je om je pijn en je trauma’s te onderdrukken? Vroeg of laat wil je trauma eruit. Je trauma wil erkenning. Je trauma wil gehoord of gezien worden.  Je trauma wil geheeld worden.

Het was dus onvermijdelijk dat ik op latere leeftijd PTSS zou krijgen. Ik had de kracht en energie niet meer om mezelf te blijven ‘onderdrukken’. Ik was Rabia op een gegeven moment echt ‘kwijt’. Ik voelde haar wel, telkens als ik een paniek aanval had als ik me soms, om onverklaarbare, momenten verdrietig voelde. Dan was ik ‘de grote volwassen Rabia’ maar dan bekroop mij een gevoel die ik vaak niet kon plaatsen. Parel of Soraya schreeuwde in mij dat ik naar mijn gevoel moest luisteren of dat ik op het punt stond een verkeerde keuze te maken. Ik heb heel vaak bij mij psycholoog (bijna gesmeekt om een schizofrenie test) omdat ik echt dacht dat ik stemmen hoorde en schizofrenie aan het ontwikkelen was. Het enige wat ze deed was een uur met me praten en me observeren. Dan knikte ze en zei:’ Rabia, je hebt nu een uur zitten praten me recht in mijn ogen aangekeken. Je verhaal en vraag was duidelijk en samenhangend. Je kon je goed concentreren op je antwoord als ik je een vraag stelde. Neeeeeeeeeej, je bent niet schizofreen’ We wisten namelijk beide dat al de dingen die ze opnoemde voor een schizofreen heel moeilijk zijn. Uit ervaring wist ik dat ik niet langer dan 5 minuten een zinnig gesprek met mijn moeder (die schizofrenie heeft) kan voeren omdat het te zwaar is voor haar om zich te concentreren.

Parel en Soraya zijn echt omdat ik ze echt heb gemaakt. Tijdens het ervaren van een trauma waren ze zeer effectief voor mij. Nu zijn het mijn bondgenoten.

Voor mijn opleiding had ik goede therapie maar tijdens mijn opleiding leerde ik zoveel over mezelf en de ontwikkeling van kinderen dat ik besloot hiermee aan de slag te gaan. Ik zou ten slotte Rabia Pearl niet zijn als ik hier niet iets aan ging doen! Ik wilde mezelf ‘ontrafelen’ Ik was vastbesloten om al mijn trauma’s in kaart te brengen, te kijken hoe ik reageerde op de verschillende trauma’s, wat ik voelde, wat mijn aandeel was, wat het aandeel van anderen was en hoe ik het trauma zou kunnen transformeren naar een ervaring waarvan ik zou leren, groeien en wellicht anderen zou kunnen inspireren. Hierbij maakte ik gebruik van het G-schema.

Mijn ouders gingen scheiden op 5 jarige leeftijd (Trauma nummer 1)

Gebeurtenis Scheiding van mijn ouders
Gevoel Eenzaamheid, verdriet, afwijzing, angst, boosheid, machteloosheid
Gedachte Dat ik niet de moeite waard ben om bij te blijven. Mensen waar ik van houd gaan bij me weg
Gedrag Teruggetrokken, in mezelf gekeerd, dissociatie omdat ik me niet veilig voel
Gevolgen Ik heb bindingsangst, ik heb grote moeite in relaties met mannen, ik heb moeite met vertrouwen

 

Zoals je in het schema kan zien wordt een trauma of gebeurtenis heel overzichtelijk weergegeven. Als eerste heb ik een lijst gemaakt van alle gebeurtenissen in mijn leven die ik als traumatisch heb ervaren en ze een nummer gegeven.  WAT was het trauma en HOE reageer ik hier op. Om dit zo accuraat mogelijk weer te kunnen geven is een goede zelfreflectie vereist. Vaak ben je geneigd situaties ‘minder erg’ te maken dan dat ze waren (dit doe je omdat de situatie zoals hij echt was te pijnlijk was), of juist erger omdat het gevoel wat je er bij hebt heel erg is.

Voorbeeld:

Wonen in het kindertehuis heb ik niet in mijn lijst van trauma’s gezet. De reden hiervoor is omdat ik het niet als trauma ervaren heb. Ik heb er een leuke tijd gehad. Ja, ik was alleen maar ik heb het dus niet als trauma geregistreerd.

Het is heel belangrijk om heel eerlijk naar jezelf te kijken. Dit heb ik ook gedaan en ja, wat je tegen komt is soms heel pijnlijk, confronterend en vaak zal je denken: ’ EW, ben ik zo?’

Dit is heel normaal, niemand vind het leuk om zijn/haar coocooness opgesomd in een kolom te zien staan. Identificeer je niet met je coocooness het is helaas gedrag wat je jezelf in de loop der jaren aangeleerd hebt om trauma’s dragelijk te maken. Je weet wel, beschermingsmechanismes. Het is al super dat je ermee aan de slag wil gaan. Hulp vragen is iets wat ik trouwens altijd zal aanmoedigen en adviseren, je hoeft niet altijd alles zelf of alleen te doen! Tevens is het heel moeilijk om jezelf objectief te observeren. Ik zal je uitleggen waarom zelfobservatie zo lastig is.

Het is onmogelijk om helemaal objectief naar jezelf te kijken!

Wat betekent objectief precies?

Gebaseerd op FEITEN en niet op een mening of gevoelens.

Het tegenover gestelde van Objectief is Subjectief

Wat betekent subjectief precies? 

Gebaseerd en beïnvloed door persoonlijke mening en gevoelens.

Naar jezelf en je gedrag kijken zonder je mening en gevoelens mee te laten wegen is dus behoorlijk lastig!

Nog een reden dat ‘zelfreflectie’ heel lastig is. Vaak treden er bij trauma’s ‘Beschermingsmechanismes’ op. Wat DOE of ZEG je tegen jezelf om de pijn dragelijk te maken? Ook hier is het essentieel om in kaart te brengen hoe je hiermee omgaat. Nogmaals: Wat DOE of ZEG je tegen jezelf om de pijn dragelijk te maken? Het doel van je beschermingsmechanisme is eigenlijk heel liefdevol, hij/zij wil je veiligheid bieden, hij/zij wil niet dat je pijn hebt of weer in dezelfde situatie terecht komt. Het nadeel is echter wel dat jij je zo NOOIT volledig zal ontwikkelen en de sterkste versie van jezelf zal vinden. Groei doet nu eenmaal pijn en hoort bij het leven. Ik geloof dat je zelfs vanuit je pijn wijs kan handelen en goede beslissingen kan nemen. Je beschermingsmechanisme is een slechte adviseur maar een hele goede bondgenoot die altijd aan jou kant zal staan en voor jou zal kiezen. De kunst is om hier (objectief) naar te luisteren maar dat je zelf, vanuit je authentieke jij, en per situatie afweegt: ‘is dit goed voor mij, wat kan ik hiervan leren, gaat een liefdevol persoon zo met zichzelf om, wat wil ik en hoe ga ik hiermee om vanuit mijn authentieke zelf?’

Als je naar de kolom van Gevolgen kijkt zie je dat ik bindingsangst heb en moeite met relaties. Ik realiseerde me dat IK een probleem had aangezien de helft van de wereld bevolkt is met mannen. Het probleem was dat ik mannen niet zo goed ken. Ik heb niets kunnen leren van mijn vader en broertje. Hoe zijn mannen? Hoe denken ze? Wat zijn de verschillen tussen mannen en vrouwen? Kunnen mannen en vrouwen echt bevriend zijn zonder seks te hebben?

Als oplossing bedacht ik me dat ik mijn uitdaging moest nemen en het tegenovergestelde moest doen.

Dus:

Bindingsangst                                    vs.                                          Binden

Wantrouwen                                      vs.                                          Vertrouwen

Waarom?                                            vs.                                          Vragen/onderzoeken

 

Hier heb ik jaren aan gewerkt met hulp van geduldige hulpverleners, psychologen en mijn lieve vriendinnen. Als ik erop terug kijk, en nog, ben ik zo ontzettend dankbaar voor hun geduld. Ik heb regelmatig als ik wantrouwen voelde opkomen (als iemand niet terug belde, een afspraak af zei of wat dan ook) op het punt gestaan vriendschappen te verbreken en ze uit mijn telefoon te wissen en nooit meer iets van me te laten horen.

Valt je hier iets op? Welk gedrag zie je hier terug?

Mijn beschermingsmechanisme wilde mij beschermen tegen een eventuele afwijzing van mijn vriendinnen. Waarom deed mijn beschermingsmechanisme dat? Omdat ik me als 5 jarig kind afgewezen voelde door iedereen om me heen. Het beschermingsmechanisme kijkt niet naar de situatie, want die is totaal anders! Ze kijkt naar het gevoel en dat is een potentiële afwijzing op dat moment. Is het gevoel terecht in deze situatie? Nee, want het is heel normaal dat iemand een afspraak kan afzeggen.

Nog een voorbeeld:

Als een man geld in mijn hand legt, bijvoorbeeld in een winkel, dan krijgt Soraya (mijn beschermingsmechanisme) een herbeleving. Want zij associeert het met de tijd dat ik in de prostitutie zat en er regelmatig mannen waren die haar geld gaven voor diensten die zij absoluut niet wilde doen en waardoor ze zich erg vernederd voelde. Het kwam dus regelmatig voor dat ik vernedering voelde opkomen als ik bij een kassa stond. Soraya kijkt niet naar de situatie. Want zij heeft de prostitutie als referentie (zo werkt het onderbewuste). Ik snapte in het begin niet waar dat vernederde gevoel vandaan kwam.

Ik moest mezelf of eigenlijk Soraya mijn afweermechanisme dus keer op keer terecht wijzen en vertrouwen hebben in mijn vriendinnen dat ze me later terug zouden bellen of langs zouden komen. Gelukkig kennen mijn vriendinnen me door en door en zijn ze altijd bereid hier rekening mee te houden.  Dit vereist heel veel werk en discipline maar als je het genoeg oefent dan gaat je afweermechanisme het op den duur ook geloven en heb je wantrouwen vervangen voor vertrouwen!

Toch zal mijn beschermingsmechanisme ALTIJD alert zijn voor afwijzing, want als mijn date een uur te laat is zonder te bellen…dan kan hij weg blijven… oké, oké, tenzij hij een hele goede reden heeft.